Waarom #ExitECT ?
Het Energy Charter Treaty (ECT) is een blok aan het been van onze klimaatambities. Dit verdrag uit de jaren ‘90 beschermt vooral de belangen van grote fossiele vervuilers. Het ECT, waar Nederland ook bij is aangesloten, geeft energiebedrijven enorme macht om landen aan te klagen, wanneer die besluiten om bijvoorbeeld te stoppen met het verstoken van kolen of met het boren naar olie. De miljarden die dat kost kunnen we niet uitgeven aan groene plannen.
Ja, je leest het goed: miljardenclaims vanwege groene maatregelen. Energiereuzen RWE en Uniper claimen nu al 2,4 miljard van de Nederlandse overheid. Geld dat bedoeld is voor een eerlijke energietransitie. Het ECT is zo een van de grootste bedreigingen voor ons klimaatbeleid. Daar moeten we dus een stokje voor steken. Nederland kan en moet uit het ECT stappen! Op deze pagina leer je hoe jij kunt bijdragen aan dat doel. #ExitECT

Veel Gestelde Vragen

Wat is het Energy Charter Treaty (ECT)?
Het Energy Charter Treaty (hierna: ECT) is een internationaal verdrag dat bestaat sinds de jaren ‘90. Het ECT bevat bindende afspraken tussen landen, met als voornaamste doel om zekerheid te bieden aan investeerders en grote bedrijven op de energiemarkt. Er zijn op dit moment 53 landen aangesloten bij het ECT. Ook Nederland heeft het verdrag getekend en geratificeerd. Daarmee is het ECT het grootste multilaterale verdrag voor investeringsbescherming ter wereld.

Het ECT is ontstaan uit een poging tot samenwerking tussen de energiemarkten van Oost- en West-Europa na de val van het IJzeren Gordijn. Maar wat begon als een instrument ter bevordering van het gedeelde belang bij energiezekerheid en duurzame ontwikkeling, is nu verworden tot een blok aan het been van onze klimaatambities!
Wat is er aan de hand met het ECT?
Het ECT is niet meer van deze tijd. Het verdrag heeft zich ontwikkeld tot een wapen voor de fossiele industrie om hun eigen belangen te beschermen. Het ECT beschermt in principe alle investeringen in de energiesector, maar in de praktijk voornamelijk kolenmijnen, olievelden en gaspijpleidingen. Wanneer een klimaatmaatregel van één van de verdragsstaten de winsten uit deze investeringen schaadt, kan de fossiele industrie die maatregel aanvechten.

Dat aanvechten gebeurd niet in een normale rechtbank, maar voor een speciaal internationaal arbitragetribunaal. Overheden kunnen worden gedwongen om enorme bedragen aan schadevergoeding te betalen als ze een ECT-zaak verliezen. Geld dat niet gestoken kan worden in groene oplossingen. Dit is niet acceptabel in een tijd waarin we alles op alles moeten zetten om de energietransitie te versnellen!
Waarom is het ECT belangrijk voor Nederland?
Nu Nederland zijn klimaatbeleid steeds verder aanscherpt, laat de fossiele industrie haar tanden zien. Het ECT is daarbij hun voornaamste wapen. In februari 2021 diende energiebedrijf RWE op grond van het verdrag een claim in tegen Nederland. Het bedrijf eist €1,4 miljard euro aan schadevergoeding omdat het twee kolencentrales in ons land moet sluiten. Dat is een gevolg van de Nederlandse Kolenwet uit 2019. Uniper bereidt een soortgelijke claim voor, en liet weten een vergoeding tot €1 miljard te verwachten.

In totaal dus 2,4 miljard, die deze fossiele reuzen eisen ter compensatie van hun slechte investeringen uit het verleden. Dit bedrag kunnen we maar één keer uitgeven. Iedere euro die via het ECT in de zakken van de aandeelhouders van deze fossiele bedrijven verdwijnt, gaat niet naar klimaatplannen of compensatie voor kwetsbare groepen.
Pardon, 2,4 miljard?
Je leest het goed. Dat is €150 uit de portemonnee van iedere Nederlander. Geld dat we verschrikkelijk hard nodig hebben om onze klimaatambities waar te maken, maar dat nu verdwijnt in de zakken van directies en aandeelhouders van deze grote bedrijven.

En dat terwijl RWE en Uniper heel goed wisten dat blijven investeren in fossiele brandstoffen vroeg of laat problemen zou opleveren. Sterker nog, de energiebedrijven waren al jaren voor de Nederlandse Kolenwet van 2019 bezig met een versnelde afwaardering van hun centrales.

De bedrijven hebben hun kans gehad. De Nederlandse overheid heeft de afgelopen jaren miljoenen aan subsidies verstrekt aan RWE en Uniper voor omschakeling van de centrales op biomassa, en voor het realiseren van CO2-opslag (CCS). Allemaal om aan de klimaatafspraken van Parijs en van de Urgenda-uitspraak te kunnen voldoen. Daarnaast kregen ze €512 miljoen (RWE) en €351 miljoen (Uniper) aangeboden voor de vervroegde sluiting van hun centrales. Deze bedragen zijn niet aanvaard. Nu blijkt waarom: het ECT geeft ze kans op een veel vettere worst!
Hoe is het mogelijk dat vervuilende bedrijven onze overheid voor de rechter daagt?
De claims van de fossiele bedrijven zouden geen stand houden in een normale rechtszaal. ECT-claims worden daarom behandeld buiten bestaande rechtbanken om, in schimmige arbitragetribunalen. Hiervoor worden drie ‘arbiters’ aangesteld. Dit zijn geen onafhankelijke rechters, maar commerciële juristen, die per zaak worden ingehuurd en betaald. De afhandeling van de claims duurt jaren en vindt achter gesloten deuren plaats. Als er eenmaal een uitspraak is gedaan, zijn er nauwelijks nog mogelijkheden tot een heroverweging.

Alle waarden uit onze rechtstaat (transparantie, onafhankelijkheid, recht op verdediging) worden in de ECT-procedures aan de laars gelapt. De Europese rechter oordeelde in september 2018 al dat ‘arbitrage tussen investeerders en staten op basis van bilaterale investeringsverdragen tussen EU-lidstaten onverenigbaar is met het bredere EU-recht’ en noemde daarbij specifiek het ECT. Daarmee geeft het Europese Hof ook een sterk signaal af aan RWE en Uniper: ze hadden hun claims nooit mogen indienen!

Maar die bedrijven gaan er vanuit dat deze uitspraak geen invloed heeft op hun claim via de arbitrage van het ECT. Zij blijven van mening dat het ECT voor bindende afspraken zorgt tussen de ondertekenaars van het verdrag en dat Nederland daarom gedwongen wordt te betalen als de arbitragecommissie RWE en Uniper in het gelijk stelt.
Kunnen we het ECT niet aanpassen?
De leden van het ECT onderhandelen sinds december 2019 over ‘modernisering’ van het verdrag. Maar dat overleg zit muurvast. ECT-leden zoals Japan willen het Verdrag niet wijzigen en blokkeren met hun veto elke hervorming. Bovendien zullen de voorstellen die nu op tafel liggen zowel de bescherming van fossiele brandstoffen als het schimmige arbitragemechanisme in stand houden. Deze ‘modernisering’ is daarom geen echte oplossing.
Dat is verschrikkelijk! Hoe komen we van het ECT af?
Nederland kan uit het ECT stappen. De komende maanden zijn cruciaal voor die beslissing. De Europese Commissie heeft namelijk een ultimatum gesteld: uiterlijk in de zomer van 2022 moet er een akkoord worden bereikt over modernisering van het verdrag. In juni komen de ECT-leden daarom bijeen om het voorstel voor ‘modernisering’ dat nu wordt voorbereid door het ECT-secretariaat al dan niet goed te keuren. Maar zoals je hierboven kunt lezen is die ‘modernisering’ een wassen neus. Daarom is er maar een oplossing; de Nederlandse regering moet voor de zomer uit het ECT stappen!

En dat kan. Als er in de Tweede Kamer een meerderheid voor uittreding stemt, dan is de klus geklaard. In september 2021 was het al bijna zover. Toen stemde 60 van de benodigde 75 Kamerleden al voor uittreding. Bovendien wilt Minister Jetten van Klimaat en Energie de groenste minister ooit worden. Het is nu dus onze taak om zichtbaar te maken dat heel veel Nederlanders willen dat ons land uit het ECT stapt. Dat we willen dat de miljarden voor klimaatbeleid niet bij fossiele reuzen als RWE en Uniper terecht komen.
Dat klinkt goed! Wat kan ik doen?
Hier beneden lees je onze verandertheorie voor het ECT: hoe gaan we er in de komende maanden voor zorgen dat Nederland uit het verdrag stapt? Dat begint met het zichtbaar maken van het draagvlak voor uittreding via de petitie en eindigt met het bestoken van kamerleden en -fracties met de oproep om vóór uittreding te stemmen wanneer de motie voorligt.

De eerste stap is het tekenen van de petitie. Wanneer je dat hebt gedaan houden wij je per email op de hoogte van de vervolgstappen van deze campagne! Teken de petitie via de knop bovenaan de pagina.
Hoe krijgen we dit voor elkaar?
Juni 2021
Eerste #ExitECT actie bij RWE centrale in de Eemshaven → eerste aandacht in de media.
Juli - September 2021
Ruim 1 miljoen Europeanen laten hun stem horen en tekenen de petitie: Wij willen af van het ECT!
September 2021
Kamerleden nemen ruim een miljoen handtekeningen tegen het ETC in ontvangst. Ondanks dat een motie voor uittreding uit het ECT net niet wordt aangenomen door de Kamer, neemt het draagvlak toe!
Maart - April 2022
Teken de petitie - We proberen zoveel mogelijk mensen in Nederland mee te nemen in het verhaal van het ECT. Met jouw hulp maken we de petitie zo groot mogelijk. Zo bouwen we aan een brede basis.

Bestook de Kamercommissie - In deze periode komt de Kamercommissie EZK bij elkaar voor een hoorzitting: zij laten zich informeren over de huidige stand van zaken rondom het ECT. Dat moment grijpen we aan om voor het eerst sinds een tijd onze stem te laten horen op dit onderwerp! We bestoken de commissieleden op sociale media.

Aandacht in de media - We zorgen dat de media op de dag van de hoorzitting een groot stuk publiceert over het ECT. Met jullie hulp maken we die publicatie trending op sociale media.
April - Mei 2022
Voer de druk verder op - Na de hoorzitting is het belangrijk om de aandacht vast te houden. Nu steeds meer mensen weten van de waanzin van het ECT, kan onze petitie nog wijder worden verspreid.

Speel de ECT-game - Hoe zou jij 2,4 miljard uitgeven? Vast nuttiger dan RWE en Uniper! Speel het spel en stuur je boodschappenlijstje naar Tweede Kamerleden!
Mei - Juni 2022
Alles komt Samen - Met het steeds zichtbaardere draagvlak, voeren we de druk op. Voorafgaand aan de onderhandelingen over het ECT in de Europese Handelsraad in juni, zetten we in op een Plenair Debat in de Tweede Kamer.

We gaan de straat op - We organiseren een kleine flitsactie bij de kolencentrales van RWE en Uniper. Een laatste waarschuwing. Jij kunt meedoen met de actie zelf, of het resultaat online delen!
In dezelfde maand zullen ook verschillende (klimaat)groepen de roep om uittreding uit het ECT kracht bijzetten met acties op straat. Ook hun acties steunen we online en offline!

We schrijven brieven aan de Kamer - Voorafgaand aan dat debat kunnen we brieven schrijven aan Kamerleden, onze petitie aanbieden, en nog veel meer. We richten onze druk nu duidelijk op de beslissers!
Juni - Juli 2022
Nu moet het gebeuren - Nu is het tijd om de druk om te zetten in resultaat. Dat betekend: een aangenomen motie waarin de Tweede Kamer de regering verzoekt zich terug te trekken uit het Energy Charter Treaty. Het liefst nog vóór de onderhandelingen over ‘modernisering’ van het ECT.

Alle pijlen op de twijfelaars - We richten onze pijlen op de partijen die nog twijfelen, met gerichte oproepen en acties.
Verder lezen
Stuur een tweet - #ExitECT
Deze Kamerleden (en hun partijen) twijfelen nog over Nederlandse uittreding uit het Energy Charter Treaty. Help jij ons door hen via Twitter, vlak voor de hoorzitting over het ECT, op te roepen om te kiezen voor uittreding?
Raoul Boucke - D66
Henri Bontenbal - CDA
Farid Azarkan - DENK
Made on
Tilda